ایلنا گزارش میدهد؛
برداشت غیرقانونی و بیرویه از منابع آب زیرزمینی باعث تشدید دورههای خشکسالی در گلستان شده است

بحران آب یکی از جدیترین چالشهایی است که کشور و به خصوص گلستان با آن مواجه است
استان گلستان سالهاست که بخاطر برداشت غیر قانونی از منابع زیر زمینی و کمبود بارشها دچار خشک سالی شده است و این وضعیت آسیبهای جبرانناپذیری به منابع آبی این استان وارد کرده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا از گرگان، گلستان خاک حاصلخیزی دارد و حدود نیم میلیون هکتار اراضی زراعی در استان وجود دارد و همین موضوع باعث شده که به یکی از قطبهای تولید محصولات کشاورزی و زراعی در کشور تبدیل شود. استان امنیت غذایی حدود ۴۰ روز کشور را تامین میکند.
زندگی بیش از ۵۰ درصد مردم گلستان با کشاورزی و زراعت گره خورده است و طی سالهای اخیر بارشها بسیار کاهش یافته و همچنین آورده رودخانههای دائمی و موقت در استان افت چشمگیری پیدا کرده است. خشک سالی خسارتهای سنگینی به کشاورزی استان وارد کرده است.
طی سالهای اخیر تعداد چاههای آب غیر مجاز رشد چشمگیری داشتهاند و همین موضوع باعث شده است که منابع آب زیر زمینی استان به شدت افت کند. بخاطر برداشت منابع آبی غیر مجاز زیر زمینی فرونشست زمین در مناطق شمالی استان رخ داده است و استان بزودی با بحران مواجه میشود.
با از دست دادن منابع آب زیرزمینی کشاورزان بیکار و دیگر تولید محصول کشاورزی ندارند و امنیت غذایی کشور در خطر خواهد افتاد. در این شرایط وابستگی به واردات محصولات کشاورزی افزایش خواهد یافت.
وضعیت رواناب رودخانههای استان گلستان هم از ابتدای مهر ماه سال گذشته لغایت پایان اسفند نسبت به دوره مشابه دراز مدت داشته است. بارشهای سال گذشته نسبت به دو سال قبل ۴۵ درصد کاهش داشته است. بر اساس گزارشها حدود ۱۵ تا ۱۷ هزار حلقه چاه غیر مجاز در گلستان وجود دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان گلستان گفت: از ابتدای سالجاری تاکنون ۴۳۶ حلقه چاه غیرمجاز آب در استان گلستان مسدود شد و از برداشت غیر مجاز شش و نیم میلیون متر مکعب از سفرههای آب زیرزمینی جلوگیری شد.
ایرج حیدریان با بیان اینکه در طرح تعادل بخشی منابع آب، برخورد با حفر چاههای غیرمجاز و مسدود کردن آنها با جدیت پیگیری میشود، اظهار کرد: ۸۶ مورد از این انسداد چاهها با همکاری دستگاه قضایی و ظرفیت ماشین آلات دستگاه های اجرایی بوده است.
وی بیان کرد: طی همین مدت ۹ دستگاه غیر مجاز حفاری و ۵ مورد ادوات حفاری غیرمجاز توقیف شد و انسداد هر حلقه نزدیک به ۲۰ میلیون تومان هزینه داشته است. برای سالجاری نصب کنتور هوشمند بر هزار و ۵۰۰ حلقه چاه بود که تاکنون ۵۱ درصد پیشرفت در این زمینه داشتهایم.
وی استنکاف مالکان چاههای غیرمجاز از پر کردن چاه محفوره علی رغم نص صریح ماده ۴۵ قانون توزیع عادلانه آب، هزینههای بالای پر و مسلوب المنفعه نمودن چاههای غیرمجاز وعدم همکاری مالکان دارای ادوات مرتبط با انسداد چاه را از مشکلات پیش روی جهت تحقق اهداف پروژه انسداد چاههای غیرمجاز در استان عنوان کرد.
وی گفت: منطقیترین راه مقابله با بحران خشکسالی سازگاری با این پدیده و حفظ منابع ارزشمند در شرایط فعلی است. در استان گلستان ۷۸ درصد آب تجدیدپذیر به بخش کشاورزی اختصاص مییابد.
وی تصریح کرد: شیرینسازی آب دریا مشکل کمآبی پنج شهر گلستان را حل میکند واجرای طرح شیرینسازی اجرای ۱۱۰ کیلومتر خطوط انتقال لازم است. در گلستان با روش اسمز معکوس انجام خواهد شد. آب آشامیدنی گلستان با جمعیت افزون بر یک میلیون و ۹۰۰ هزار نفر از طریق منابع آب زیرزمینی و بیش از ۷۰۰ حلقه چاه تامین میشود.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی گرگان با اشاره به تأثیرات نامطلوب شرایط جوی بر محصولات کشاورزی گفت: متأسفانه تا امروز نزدیک به ۴۰ درصد محصولات کشاورزی استان را از دست دادهایم که این عدد بسیار تعیینکننده است. باید برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر، مدیران اثرگذار استان برنامهریزی دقیقی انجام دهند.
هامان هاشمی به بحران کمآبی در استان اشاره کرد و گفت: امسال با مشکلات جدی در این زمینه مواجه خواهیم شد و اگر از حالا تدابیر لازم اندیشیده نشود، تبعات گستردهای در حوزه محیطزیست و اقتصاد کشاورزی خواهیم داشت.
وی ضمن انتقاد از نحوه قیمتگذاری گندم اظهار کرد: با توجه به شرایط تورمی کشور، قیمت بیست هزار و ۵۰۰ تومانی که برای گندم اعلام شده، به هیچ وجه منطقی نیست. در حالی که قیمت بسیاری از کالاها افزایش یافته، اما گندم همچنان با نرخ اعلامشده در شهریور سال گذشته تسویه میشود که این مسأله برای کشاورزان غیرقابل قبول است.
وی گفت: گلستان به عنوان یکی از قطبهای تولید گندم کشور، باید در این زمینه مطالبهگری جدی داشته باشد و پیشنهاد میشود که استاندار گلستان این موضوع را در سطح ملی پیگیری کند.
وی همچنین بر لزوم اصلاح الگوی کشت تأکید کرد و گفت: در برخی شهرستانهای استان، کاشت محصولات کشاورزی با الگوی کشت اعلامی همخوانی ندارد. باید جلسات تخصصی برگزار شود تا مشخص شود چه محصولاتی به عنوان جایگزین میتوانند بخشی از این مشکلات را حل کنند.
هاشمی همچنین درباره مشکلات احتمالی در زمان برداشت گندم هشدار داد و گفت: در تیرماه که فصل برداشت گندم است، ممکن است مراکز خرید به دلیل محدودیتهای موجود نتوانند محصول کشاورزان را دریافت کنند. این موضوع باید از هماکنون مدیریت شود تا کشاورزان دچار خسارت نشوند.