در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
حراج نفت برای موشکهای پاتریوت/ روسها بدنبال زمینگیر کردن شیل هستند
به محض اینکه امریکا موشک پاتریوت را از عربستان خارج کرد، سعودیها بسرعت به تکاپو افتاده و اعلام کردند تولید خود را تا یک میلیون بشکه کاهش میدهند.
به گزارش ایلنا، وزیران نفت و انرژی کشورهای عضو و غیر عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در دهمین نشست فوقالعاده خود در ۱۲ آوریل (۲۴ فروردین ماه) متعهد شدند تولید روزانه خود را در ماههای مه و ژوئن (۱۲ اردیبهشت ماه) ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه کاهش دهند.
کشورهای تولیدکننده نفت اوپک و غیراوپک حاضر در توافقنامه همکاری (Declaration of Cooperation) در این نشست توافق کردند پس از پایان دو ماه، به مدت ۶ ماه از یکم ژوئیه تا ۳۱ دسامبر سال ۲۰۲۰ روزانه ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه کاهش عرضه داشته باشند و در بازه زمانی یکم ژانویه ۲۰۲۱ تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۲ بهمدت ۱۶ ماه نیز روزانه ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه تولید خود را کاهش دهند. خط پایه و مبنای محاسبه تولید برای همه کشورهای حاضر در این توافق به جز عربستان و روسیه ماه اکتبر سال ۲۰۱۸ میلادی و مبنای محاسبه تولید برای روسیه و عربستان روزانه ۱۱ میلیون بشکه تعیین شده است.
در همین ارتباط هفته گذشته عربستان در بیانیهای غافلگیرانه اعلام کرد که ریاض بهصورت داوطلبانه، کاهش تولید نفت این کشور را در ماه ژوئن روزانه یک میلیون بشکه تشدید میکند. وزیر انرژی عربستان سعودی گفته: این کشور قصد دارد "از این منحنی پیشی گیرد". او خاطرنشان کرده که قصد داریم روند بازگشت به شرایط عادی را تسریع کنیم، تقاضا در حال افزایش است و ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که در سرعت بخشیدن به بازگشت تعادل بین عرضه و تقاضا مؤثریم.
حال سوال این است بعد از کشمکشهایی که عربستان با روسیه برای کاهش و افزایش تولید داشته این تصمیم اغواکننده بر چه اساسی اتخاذ شده؟ آیا باید رد پای امریکا را باید در این موضع جدید جستوجو کنیم؟ آیا این اقدام در راستای منویات شِیلی واشنگتن است یا سعودیها غیر از امریکا برای خود و اوپکیها نیز حقی قائلند؟
به وقت بازیگری سیاسی سعودیها
سعید ساویز در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، درباره تصمیم عربستان برای کاهش داوطلبانه یک میلیون بشکهای اظهار داشت: از دیرباز بعد از خروج ایران بعنوان قدرت از سازمان کشورهای صادرکننده نفت و از ابتدای دهه 70 میلادی، عربستان تسلط خودش را بر کشورهای اوپک بیشتر کرد و با تولید بالایی که داشت توانست کنترل بازار را بدست بگیرد، این ریاست عربستان در اوپک با توجه به اینکه تعداد زیادی از اعضای اوپک هم کشورهای عربی بودند کارساز بود و باعث شد سعودیها نقش حساسی در بازیهای سیاسی داشته باشند، حتی در سال 1985 با کاهش قیمت نفت توانست باعث مشکلات اقتصادی در اتحاد جماهیر شوروی شده و منجر به فروپاشی این کشور در سال 1991 شود.
جای پای شیل چگونه سِفت شد؟
وی افزود: اکنون اقلیم و جغرافیای نفت از اقلیم سنتی که تولیدکنندگان اوپک بودهاند، فراتر رفته و کانادا و امریکا نیز تولیدکننده نفت شدهاند، حتی چین بخشی از نیاز خود را از تولید داخلی تامین میکند و این باعث شده اوپک با تعدادی از این کشورهای تولیدکننده نفت همکاری کند در همین راستا اوپک و اوپک پلاس سعی کردند تولید خود را کم کرده تا قیمت را در کانال 50 تا 70 دلار نگه دارند، این کاهش تولید و قیمت مناسب به نفت شیل اجازه داده که گسترش یابد و تولید امریکا به مرز 11 میلیون رسیده است.
دعوای کرملین-ریاض به نفع شیل
این کارشناس حوزه انرژی تصریح کرد: افت و خیز قیمت و تولید همچنان به طور معمول ادامه داشته تا اینکه بحرانی به نام کووید 19 ظهور کرد و باعث شد تقاضا در دنیا بشدت کاهش یابد و این کاهش تقاضا قیمت نفت را بیش از هر چیزی بشدت پایین آورد و در نتیجه قبل از هر نفتی، نفت گران شیل در معرض نابودی قرار بگیرد، از این رو همانگونه که عربستان بارها نشان داده حافظ منافع امریکا در بازار انرژی است تصمیم به تشکیل جلسه میگیرد تا پیرامون آن با کاهش تولید خود افت قیمت نفت را کنترل کند، روسها با این تصمیم موافقت نمیکنند و اقتدار عربستان به چالش میکشند، این کار روسها تعمدی بود و سعی کردند از شرایط کاهش قیمت نفت و کاهش تقاضا بهترین بهره را ببرند.
روسها بدنبال زمینگیر کردن شیل
وی گفت: به اعتقاد کارشناسان 2022 اوج تقاضای نفت در جهان است و از آن پس سهم انرژیهای دیگر بیشتر میشود، نظریههایی هم هست که 2019 اوج مصرف بوده، در هر حال روسها به این نتیجه رسیدند بعد از کرونا دیگر جایی برای نفت شیل نیست و اگر این نفت را اکنون زمینگیر نکنند، بعد از این بحران مجبور میشوند تلاش بیشتری برای خارج کردن آن از بازار داشته باشند، چون شیل نفتی است که بسرعت میتواند خود را گسترش دهد.
عربستانِ احساساتی و آوریل سیاه نفت
به اعتقاد ساویز روسها این بازی را شروع کرند چون میدانستند عربستان خیلی زود احساساتی شده و به سمت افزایش تولید میرود، عکسالعمل هیجانی و تهدید به افزایش تولید باعث شد نفت روی آب و ذخیره شده در مخازن را از سوی امریکا و عربستان شاهد باشیم که در نتیجه آن نفت WTI منفی شد، کاری که عربستان موافق میل روسها و به ضرر نفت گران و شیل انجام داد. در این شرایط اوپک، اوپک پلایس و G20 توافق کردند که 19 میلیون بشکه کم کنند اما کافی نبود و نتوانست روند نزولی قیمت را صعودی کند و فقط بعد از اندکی سقوط متوقف شده همین 30 دلار کافی است که نفت شیل را ورشکست کنند.
حراج نفت برای موشکهای پاتریوت
وی خاطرنشان کرد: در سوی دیگر این ماجرا، امریکا به جای اینکه تولید خود را کم کند تصمیم گرفت در بازار باقی بماند و راهی انتخاب کردند که با فشار سیاسی عربستان را مجبور کنند تولید خود را کاهش دهد، عربستانی که روسها را تهدید میکرد که میتوانم تولید را تا 18 میلیون بشکه هم برسانم، به محض اینکه امریکا موشک پاتریوت را از این کشور خارج کرد و با توجه به اینکه در رقابت سیاسی با ایران همواره احساس ناامنی میکند، بسرعت به تکاپو افتاد و اعلام کرد تولید خود را تا یک میلیون بشکه و کویت و امارات را هم وارد میکند هر کدام به ترتیب 80 هزار و 100 هزار بشکه کاهش دهند تا قیمت را افزایشی کرده و بازار شیل و منافع امریکا را حفظ کرده باشد.