ايلنا: نگاه كودك به دستان پدر يا نامادري‌اش خيره مانده، به محض اينكه پدر دستانش را براي امر و نهي بالا مي‌برد، كودك از جا مي‌پرد و گمان مي‌كند كه قرار است مورد ضرب و شتم قرار مي‌گيرد.
او دلش مي‌خواهد كه عروسك كوچكش را نوازش كند و با شانه‌ زدن بر موهاي طلايي عروسك، حس محبت را تخليه كند اما تنها كاري كه از دستان كوچكش برمي‌آيد آن است كه چاقويي بردارد و هر دو چشم آبي عروسك را كور كند، اما به محض اينكه صداي فرياد نامادري‌اش را مي‌شنود همين عروسك را محكم در آغوش مي‌فشارد.
ستاره از ديگران شنيده كه هفت سال دارد، او دلش مي‌خواهد هر چه زودتر بزرگ شود تا بتواند انتقام تمام ناعدالتي‌ها را از زمين و زمان بگيرد، او شب و روزش را در آرزوي دست پر محبتي كه به آرامي گونه‌هايش را نوازش كند، تلف مي‌كند و شب‌ها با شمردن تك‌تك ستاره‌ها، آرزوهاي دست نيافتني‌‌اش را در ذهن كوچكش تجسم مي‌كند.
همه قد و قواره كوچك ستاره زير مشت و لگدهاي ناپدري ضجه مي‌زند با اندام نحيف و كودكانش نمي‌داند محكوم به چه جرمي است كه بارها و بارها شاهد خشونت اطرافيانش است.
به گزارش خبرنگار ايلنا، به جرات مي‌توان گفت كه اين روزها با وجود مشكلات معيشتي، ‌اقتصادي،‌اجتماعي و ساير دغدغه‌ها كمتر كودكي در ناز و نوازش بزرگ شده و به قول قديمي‌ها، اين روزها كمتر كودكي لاي پنبه بزرگ مي‌شود.
روزي نيست كه صفحات اجتماعي روزنامه‌ها به كودك‌آزاري توسط پدر، مادر، ناپدري، نامادري، همسايه و ..... اختصاص پيدا نكند؛ البته در ايران چنين باب شده كه اگر جاي كبودي يا ضرب و شتم بر روي كودكان مشهود شود، آن را آزار به حساب مي‌آورند. اين در حالي است كه روزانه موارد بي‌شماري از آزارهاي روحي، رواني، جنسي و ..... بر كودكان اعمال مي‌شود و كساني هم از آن باخبر نمي‌شود.

قانوني كه به نفع كودكان نيست
عضو هيات مديره انجمن حمايت از حقوق كودكان با اشاره به اينكه قانون ايران در برابر كودكان قوانين حمايت‌گرانه‌اي نبوده و ضمانت اجرايي براي كودكان ندارد، به ايلنا مي‌گويد: ايران از جمله جوامع جواني بوده كه تعداد كودكان در آن به چشم مي‌آيد به همين علت لازم است كه تصميم‌گيران و تصميم‌سازان، نگاه دقيق‌تري به شرايط جسمي، روحي و مهارتي كودكان داشته باشند.
او مي‌افزايد:‌قوانين كودك بايد يك قدم از عرف و قوانين رسمي جامعه پيشتاز باشد و از كودكان حمايت كند.
ثريا عزيز‌پناه با اشاره به رشد ميزان كودك‌آزاري توسط خانواده‌ها ادامه مي‌دهد: با توجه به آنكه كودكان مايملك خانواده‌ها نبوده و شاهد حجم وسيع كودك‌آزاري در شهريور و مرداد ماه توسط افراد نزديك خانواده به كودك بوديم، بايد به ماده 220 قانون مجازات اسلامي كه بر اساس آن كودك به راحتي در داخل خانه تنبيه شده و تنبيه‌كننده به راحتي بتواند از زير بار مسئوليت جرمي كه مرتكب شده شانه خالي كند، نگاه دوباره شود. چرا كه اين ماده به حجم حوادث ناگوار رخ داده نسبت به كودكان مي‌افزايد.

وقايع تلخ كودك‌آزاري با وجود پيمان‌نامه جهاني حقوق كودك
به گزارش خبرنگار ايلنا حال كه پيمان‌نامه حقوق كودك 20 ساله شده و 20 سال از گرد‌همايي جهانيان براي پذيرفتن اين كنوانسيون مي‌گذرد راه‌ها مشخص و اما و اگرها شفاف‌ است.
هر چند ايران از سال 72 به پيمان‌نامه جهاني حقوق كودك جواب مثبت داده ولي طي سال‌هاي اخير شاهد رشد پديده كودك‌آزاري بوديم به طوري كه اغلب از منابع رسمي و غيررسمي شنيده شده كه اين معضل در حال تشديد شدن است.
در عين حال چندان هم نمي‌توان دل‌خوش به آمارها و گزارشات فعلي در مورد كودك‌آزاري شد چرا كه اغلب اين موارد در هيچ آماري به ثبت نرسيده و در ميان محافظه‌كاري‌هاي مسئولان،‌خانواده‌ها و .... ناپديد مي‌شود.
ليلا ارشد يكي از اعضاي هيات رئيسه انجمن حمايت از حقوق كودك در اين ارتباط به خبرنگار ايلنا اعلام مي‌كند 16 سال از پيوستن ايران به كنوانسيون حقوق كودك مي‌گذرد اما هيچ نهاد مدني و ملي براي حمايت از حقوق كودك وجود ندارد.
او ادامه مي‌دهد: بيشترين كودك‌آزاري‌هاي از نوع جسمي، عاطفي و جنسي توسط خانواده‌ها صورت مي‌گيرد كه اين آزارها مطابق با آمارهاي ارائه شده، در سال گذشته سه برابر و نيم افزايش داشته كه اكثر آنها بين محارم و بچه رخ مي‌دهد و اصولا به دليل حفظ آبرو فاش نشده و مهر سكوت به خود مي‌گيرد.
اين عضو انجمن حمايت از حقوق كودك مي‌گويد: قوانين هم در اين ميان به حمايت از كودك نمي‌آيد، درست است كه ايران كنوانسيون دفاع از حقوق كودك را پذيرفته اما تلاش‌ها براي آنكه قوانين به مفاد اين پيمان‌نامه نزديك شود بي‌نتيجه مانده به همين دليل است كه كودك‌آزاري‌ها در خانواده‌ رشد داشته است.

ثبت ميزان كودك‌آزاري در كشور نقص جدي دارد
ارشد به كاستي‌هاي مربوط به سيستم گزارش‌دهي در مورد پديده كودك آزاري اشاره و مي‌افزايد: بخش بسيار كمي از رخ‌دادهاي مربوط به كودك‌آزاري در مطبوعات منعكس مي‌شود و بخش اعظمي از آنها نيز مطرح نمي‌شود.
به عنوان نمونه پزشك قانوني اگرچه موارد كودك‌آزاري را ثبت مي‌كنند اما هرگز به صورت آماري اعلام نمي‌كنند كه ماهيانه و ساليانه چه تعداد كودك به علت چنين آزارهايي به بيمارستان‌ و درمانگاه‌ها انتقال داده شده‌اند.
او با اعلام اينكه نظام گزارش‌دهي جامعي براي ثبت و اطلاع‌رساني در زمينه كودك‌آزاري در كشور وجود ندارد، تصريح مي‌كند: چون قوانين ما، قوانين حمايتي براي كودكان نيست به همين علت نهادي هم وجود ندارد كه كودك‌آزاري و مشكلاتي كه پس از آن براي كودك به وجود مي‌آيد را ثبت كند و به دليل نداشتن آمار دقيق از ميزان كودك‌آزاري‌ها و كودكان افليج انجمن‌هاي حمايتي هم نمي‌توانند به طور كامل در اين زمينه اقدام و يا حتي كار مطالعاتي انجام دهند.
به گزارش ايلنا، مطابق با گزارشي كه با همكاري مشترك وزارت بهداشت و يكي از نهادهاي دولتي تهيه شده، 15 درصد از كودك‌آزاري‌ها از نوع جنسي بوده كه از اين آمار حدود 30 درصد به آزار جنسي پسران و بيش از 70 درصد به دختران تعلق دارد اما آنچه كه هم‌اكنون اغلب انجمن‌هاي فعال در حيطه كودكان به آن اشاره دارند آن است كه ميزان كودك‌آزاري‌هاي جنسي به پسران در حال افزايش است.

آزار جنسي كودكان، پنهان در خانواده‌ها
نرگس سليماني عضو كانون فرهنگي ـ حمايتي كودكان كار در گفت‌وگو با خبرنگار ايلنا، به كار كودك و ميزان كودك‌آزاري‌هاي اعمال شده در اين راستا اشاره و تاكيد مي‌كند هر چقدر سن كودك پايين‌تر بوده و در خانواده‌هاي آسيب‌ديده باشند احتمال آزار آنها بيشتر است . به طوري‌كه اغلب كودك آزاري‌ها نسبت به پسران اعمال مي‌شود و البته آزار كودكان دختر به دليل تابو بودن كمتر فاش مي‌شود به طوري‌كه تابو بودن اين موضوع در ميان خانواده‌هاي سنتي بيشتر است.
او با بيان اينكه اغلب كودك‌آزاري‌هايي كه از سوي افراد خارج از خانه اعمال مي‌شود، خواه جسمي، روحي و يا جنسي باشد هرگز فاش نمي‌شوند ادامه مي‌دهد: كودك‌آزاري از جانب افراد نزديك به كودك مانند پدر، مادر، ناپدري، نامادري و برادر كودك شايع است كه متاسفانه به دليل حقوق خاصي كه براي پدر در قوانين ايران وجود دارد بسيار كم پيش مي‌آيد كه پيگيري حق و حقوق كودك شود.
ليلا ارشد عضو انجمن حمايت از حقوق كودك با بيان اينكه قوانين سخت‌گيرانه‌اي براي منع خشونت وارده بر كودكان وجود ندارد، به نقص در قوانين اشاره مي‌كند و ادامه مي‌دهد: قوانين دست والدين نزديك كودك را براي آزار باز گذاشته است چرا كه كودك مايملك پدر محسوب مي‌شود و در صورت آزار رساندن به كودك، جرمش نيز جرمي عمومي به حساب مي‌آيد.
او مي‌افزايد: قوانين يا كم‌رنگ است و يا خشن. به طوري كه برنامه‌ريزي‌ها در اين زمينه همه‌جانبه نبوده و شاهد اقدامات موازي در اين راستا هستيم، حتي تمام دستگاه‌هاي متولي مثل آموزش و پرورش، بهزيستي، وزارت رفاه، وزارت بهداشت و .... هر كدام ساز خود را مي‌زنند و كارهاي متفاوتي را انجام مي‌دهند كه نمونه آن جمع‌آوري كودكان كار از سطح شهر است كه با وجود متوليان بي‌شمار بي‌نتيجه مانده است.

پدران محكومان رديف‌اول كودك‌آزاري
به گزارش خبرنگار ايلنا، اگر اعلام كنيم كه آمار ميزان كودك‌آزاري‌ها به دليل عدم ثبت شدن آنها ناقص است اما فراموش نكنيم كه بر اساس سرشماري سال 87 كه تمام آمارها به آن زمان استناد مي‌شود، نزديك به سه ميليون كودك كار و خيابان در كشور وجود دارد كه در معرض جدي كودك‌آزاري جسمي و جنسي قرار دارند و از اين ميان درصدي هم به كودكان افغاني تعلق دارد كه اين روزها صدايشان به جايي نمي‌رسد و حتي از حق آموزش نيز محروم هستند.
كودكان كار، خيابان، زباله‌گرد،‌بازماندگان از تحصيل، كودكان فاقد شناسنامه و اجاره‌اي يا همان نان‌آوران كوچك و .... زنگ خطري براي مسئولان هستند
به گفته ارشد و بر اساس آمارهاي مربوط به كميته مددكاري انجمن حمايت از حقوق كودكان، پدران با 60 درصد هم‌چنان در صدر آزاردهندگان كودكان هستند كه 20 درصد توسط مادران، 10 درصد مادري، 7 درصد مسئولان مدارس و سه درصد ديگر توسط ناپدري بر كودك اعمال مي‌شود.
او ادامه مي‌دهد: پدري كه بيكار بوده يا بي‌سواد است، حقوق كافي و اوليه نيز ندارد با وجود شرايط اقتصادي وارد آمده، وقت كافي براي توجه به كودك در خانواده ندارد و حتي كمبودها و ناكامي‌ها را با خشونت بر كودك جبران مي‌كند حق كودك را ناديده گرفته و فرزند پرخاشگري را به جامعه تحويل مي‌دهد.
طاهره پژوهش يكي ديگر از اعضاي هيات رئيسه انجمن حمايت از حقوق كودك در گفت‌وگو با ايلنا تاكيد مي‌كند: مقابله با كودك‌آزاري نيازمند عزم ملي و حمايت ‌طلبي است؛ قبل از هر اقدامي آموزش جدي خانواده‌ها را در اين ارتباط مي‌طلبد چرا كه اين چرخه مي‌تواند ابتدا توسط خانواده‌ها متوقف و پس از آن به رده‌هاي بعدي سرايت كند.
او با بيان اينكه متاسفانه خانواده‌ها آموزش كافي در اين زمينه نديده‌اند، اضافه مي‌كند بسياري از خانواده‌ها از سر ناچاري كودك خود را آزار مي‌دهند چرا كه خودشان روزگاري توسط والدين آزار ديده‌اند و اين خانواده‌ها آموزش نديده‌اند كه شيوه برخورد با كودكان در مواقع عصبانيت به چه صورت است.
پژوهش مي‌گويد: از سازمان‌هاي مدني و نهادهاي درگير مي‌خواهيم كه چگونگي و نحوه برخورد با كودكان را به عنوان يك حق مسلم مطالبه كرده و در اين زمينه گام جدي بردارند به طوري كه در حال حاضر به نيروهايي نيازمنديم كه خانواده‌ها را در مدارس به اشكال گوناگون آموزش داده و اين روند را متوقف كنند.
پژوهش ادامه مي‌دهد: در روزنامه مطلع شدم كه در كشور آلمان كودك‌آزارهاي بالاي 25 سال را به جرم كودك‌آزاري و با نظر پيمان‌نامه جهاني حمايت ازحقوق كودك عقيم مي‌كنند، كاش چنين قوانين سخت‌گيرانه و بازدارنده‌اي در ايران اعمال مي‌شد.
به گزارش ايلنا چرخه معيوب كودك‌آزاري به سن كودكي فرد محدود نمي‌شود بلكه كودك را در بزرگسالي دستخوش هزاران عقده عاطفي ـ رواني و غيره قرار داده و از اين كودك فردي خشن و انتقام‌جو مي‌سازد و مطابق با پژوهش‌هاي به عمل آمده، كودكان در معرض آزار تمايل بيشتري به استعمال دخانيات و مصرف مواد مخدر دارند...
اگر فرصتي پيدا مي‌شود كه يك صدا فرياد بزنيم «كودك‌آزاري را متوقف كنيد»‌ در اصل مي‌خواهيم اين ندا را دهيم كه «بياييد از كودكي شروع كنيم»‌ و ريشه به تيشه سلامت جامعه نزنيم.
كودك آزارديده امروز، كودك آزاردهنده فردا است، فكري كنيم.
گزارش: سميه جاهد عطائيان
پايان پيام