سرودن شعر كوتاه يا طرح سبكي است كه اين روزها ئر بازار كتاب طالبان زيادي پيدا كرده و براي شاعران جوان و تازه كار موقعيتي است تا با كمترين كلمات و بي نياز به قواعد خشك شعري به سرودن و بيان احساسات خود بپردازند.پژمان الماسي نيا شاعر جواني است كه 2 كتاب تا كنون به بازار ارائه كرده و با وجود پخش جزئي كتاب ها با استقبال خوبي روبه رو شده است.
-علاقه به نوشتن شعر از چه زمانی در شما آغاز شد؟
علاقه‌ام به شعر و شعر معاصر به اواسط دهه‌ی هفتاد و شنيدن اجرای‌ بی‌نظير خسرو شكيبايی‌ از «صدای‌ پای‌ آب» سهراب سپهری‌ برمی‌گردد. در 1383 به‌طور جدّی‌ «نوشتن» را انتخاب كردم يا درست‌تر اين‌كه نوشتن مرا برگزيد. پيش از هشتادوسه هرچه نوشتم، نگه نداشتم تا سه سال بعد در بيست‌وسه‌ سالگی‌ بی‌هيچ حمايت مادّی‌ و معنوی‌، جرات انتشار نخستين كتابم را پيدا كردم.
بعضی‌ شعرهای‌ شما به‌خصوص در كتاب اوّل «كوتاه» هستند، اين كوتاه ‌نوشتن‌ دليل خاصّی‌ دارد؟
شعر كوتاه يا بلند نوشتن، به خودی‌ خود فضيلت يا عيب نيست. موضوعی‌ كه شاعر را به نوشتن وا می‌دارد تعيين كننده‌ی كوتاهی‌ يا بلندی‌ شعر است. وقتی‌ شما می‌توانيد منظور خود را به‌وضوح در سه يا چهار سطر برسانيد چه لزومی‌ دارد آن را تا بيست سطر كش دهيد؟! با همين تعريف، در كتاب دوم بيشتر شعرها بلند هستند چرا كه موضوع اجازه می‌داده و «حرف» برای‌ گفتن وجود داشته است. جالب است بدانيد چهارمين كتاب كه هنوز به دست ناشر نسپرده‌ام يك‌سره دربرگيرنده‌ی شعرهای‌ بلند است، حتّی‌ شعرهای‌ چهار و پنج صفحه‌ای‌.
به سبک کلاسیک برای سرودن شعر علاقه دارید؟
مگر می‌شود در حريم شعر زندگی‌ كرد و در هوای‌ باغ‌های‌ شهدآلود غزل نفس نكشيد؟ مگر می‌توان از عطر و بوی‌ بيشه‌های‌ پر دار و درخت رباعی‌ گريخت؟ گاهی‌ خواندن غزلی‌ زيبا يا شنيدن يك رباعی‌ دلنشين چنان شوق‌انگيز است كه آرزوی‌ نوشتن شعری‌ در حدّ و اندازه‌ی‌ آن را در دل بيدار می‌كند.
اگر نه چرا
ترديد نكنيد اگر زمانی‌ احساس كنم با قالب‌های‌ كلاسيك «بهتر» می‌توانم حرف بزنم، خواهم نوشت. بد نيست اشاره كنم اوّلين شعری‌ كه در نوجوانی‌ نوشتم غزلی‌ با مضمون عاشورا بود.
انگیزه‌ اصلی شما در سرودن شعر چیست و چه موضوعی بیشتر شما را به نوشتن شعر سوق می‌دهد؟
شعر موهبتی‌ الهی‌ است كه هركس بسته به توانائی‌ و شناخت خويش از عهده‌ی شكرگزاری‌اش برمی‌آيد. اين سپاسگزاری‌ همان «نوشتن» يا سرودن شعر است طوری‌ كه بتوان با ديگران در ميانش گذاشت. شعرها اكثراً به‌صورت يك تصوير می‌آيند و باقی‌، تلاش من است برای‌ نمايش شفاف آن تصوير يا خواب بر پرده‌ای‌ سفيد.
در شرایط فعلی که بسیاری از هم‌سن‌های شما درگیر بحران اجتماعی شده‌اند، وظیفه‌ی شما به‌عنوان شاعر جوان چیست؟
بی‌ترديد هر جامعه در هر شرايطی‌ برای‌ اهالی‌ قلم رسالتی‌ قائل است. رسالتی‌ كه خود شاعران و نويسندگان هم به آن واقف‌اند. وقايع اخير اثبات كرد كه جمع كثيری‌ از مردم، پيگير مباحث سياسی‌ اجتماع هستند. حالا اين‌كه «در شرايط فعلی‌ وظيفه‌من شاعر جوان چيست؟» را از جنبه هاي مختلفي می‌توان بررسی‌ كرد.
به‌طور کلّی فکر می‌کنید شاعر باید در شرایط خاص سکوت کند یا با هنر خودش هم‌پای مردم باشد؟
پاسخ به اين سؤال به‌خاطر نوع شعرهايم كه عاری‌ از مفاهيم سياسی‌ است، عملاً مرا محدود می‌كند. امّا... چه بخواهيم چه نخواهيم ادبيّات و شعري كه مدّ نظر ماست در هر شرايطی‌ مثل سيلاب بالاخره مسير خود را باز می‌كند و كاری‌ كه «بايد» را به انجام می‌رساند. حالا چه بهتر كه اين كار حتّی‌الامكان دور از هيجان زدگی‌ و فراتر از مثلاً يك فيلم مستند يا گزارش خبری‌ و در شأن ادبيّات و شعر انجام بگيرد.
در چاپ کتاب‌هایتان با مشکل ممیّزی درگیر شدید؟
متأسفانه بله. امّا مميّزی‌ مشكل نيست. مختصّ ايران هم نيست. سليقه‌ای‌ برخورد كردن داوران با آثار است كه مشكل ساز می‌شود. صدور مجوز نشر اوّلين كتابم كمی‌ بيشتر از يك هفته طول كشيد و دومی‌ بيش از سه ماه! شما كتاب‌های‌ مرا خوانده‌ايد، مطمئنم تعجب كرديد كه چطور چنين نگاهی‌ به شعر هم ممكن است دچار مميّزی‌ شود.
علت این ممیّزی‌ها چه بود؟ دلیل کتبی به شما داده شد؟
خير. علّت صريحی‌ به‌صورت كتبی‌ ارائه نشد. تنها شفاهی‌ به ناشر اعلام شده بود كه لازم است كدام سطرها تعديل شوند.
چقدر از اشعارتان حذف شد؟
كتاب اوّل كه بی‌كم و كاست منتشر شد امّا كتاب دوم به‌دليل همان رفتارهای‌ سليقه‌ای‌، از 82 به 72 صفحه تقليل پيدا كرد كه البتّه باعث كاهش هزينه‌های‌ چاپ شد!
معمولاً مردها سخت‌تر احساسات خود را بروز می‌دهند این موضوع در اشعار شما کاملاً برعکس است و احساسات عاشقانه‌شما کاملاً ملموس است، در بیان احساسات خود همیشه اين‌قدر راحت هستید یا این تأثیر شعر است؟
بخشی‌ از اين ويژگی‌، همانطور كه اشاره كرديد به روحيّه‌ شخص برمی‌گردد. بله احساسات و بيان احساسات برايم اهمّيت دارد. بخش ديگر، به ذات شعر بازمی‌گردد. معتقدم شعر، «عريانی‌» در برابر مخاطب است. شاعر اگر صادق هم باشد به دور از هرگونه لفافه، حرفش را با مخاطب آگاه شعر در ميان می‌گذارد.
در شعرهای شما به‌ويژه کتاب دوم، برف سمبل اصلی احساسات شماست، چرا برف که نماد سرماست برای شما سمبل عشق است؟
برف را نماد پاكيزگی‌ می‌شناسم و عشق و شعر را هم پاكيزه و سفيد می‌دانم. پس تعجّبی‌ ندارد اگر برخی‌ عاشقانه‌هايم در بستری‌ برف‌پوش اتّفاق افتاده‌اند. زمستان امسال، وقت بارش اوّلين برف، به آسمان نگاه كنيد. يكی‌ از شگفت‌انگيزترين لحظات عمرتان همين لحظه است. خوب به خاطر بسپاريد.
کار جدید در دست دارید؟
بله دو كتاب آماده‌ انتشار دارم كه هنوز در مورد نامشان به نتيجه نرسيده‌ام. يكی‌ شامل شعرهای‌ كوتاه است و ديگری‌ همانطور كه گفتم از شعرهای‌ بلند تدوين شده است.
به فکر چاپ آثارتان در تهران هستید؟
بله چرا كه متأسفانه مشكل اصلی‌ چاپ كتاب يعنی‌ مسئله‌ی «پخش» و رساندن كتاب به دست مخاطبانش، در شهرستان نمود بيشتری‌ دارد. تا اين لحظه هر اقدامی‌ برای‌ پخش و معرفی‌ كتاب‌ها صورت گرفته توسط خودم يا دوستان بعضاً ناديده‌ی مهربان بوده است. با اين همه كتاب‌ها هركجا به شكلی‌ مناسب ارائه شدند، پاسخ خود را از مخاطبان گرفتند.
در ابتدای کتابتان نام‌ شاعران سرشناسی دیده می‌شود، آثار چه کسانی بر شما تأثیر بیشتری برای سرودن شعر گذاشته و می‌گذارد؟
صادقانه و خارج از شعارهای‌ مرسوم، از تمام شاعران معاصر «چيزی‌» آموخته‌ام. در كتابخانه‌ام تقريباً از بيشتر شاعران گمنام و سرشناس دهه‌ی سی‌ تا همين امروز، می‌توانيد كتابی‌ پيدا كنيد. امّا به‌دليل روحيّه‌ام هيچ‌وقت مريد و هوادار متعصّب هيچ فرد يا جريانی‌ نبوده‌ام. اگر در كتاب‌ها از كسانی‌ اسم برده‌ام صرفاً به‌خاطر علاقه‌ی شخصی‌، حسّی‌ و حظی‌ بوده كه از آثارشان در مقطعی‌ از زندگی‌ برده‌ام چرا كه بعضی‌ از اين افراد يا از دنيا رفته‌اند يا اصلاً از انتشار چنين كتابی‌ بی‌خبرند.
در شعر شما اصلاً مسائل اجتماعی دیده نمی‌شود به نظر شما بهتر نیست شاعر کمی هم از مشکلات جامعه در شعرهایش بگوید؟
اصولاً از مسائل اجتماعی،‌ آشكارا يا پنهانی‌ «نمی‌توان» تأثير نپذيرفت. توجّه داشته باشيد كه تمام شعرهايم، اين دو كتاب نيست! هردو كتاب منتشر شده، دربردارنده‌ی شعرهايی‌ عاشقانه‌اند و عنوان كتاب دوم هم اصلاً «عاشقانه‌های‌ برف به اسم كوچك» است. عمری‌ اگر باشد در كتاب‌هايی‌ كه منتشر خواهند شد مضامين ديگر هم «حضور» دارند.
کتاب‌هایتان را از چه طريق می‌توان تهيّه كرد؟
همانطور كه در سؤالات قبلی‌ اشاره كردم كتاب‌ها به‌دليل ضعف ناشر، پخش بسيار محدودی‌ داشته‌اند. برای‌ تهيّه‌ی كتاب‌ها می‌توان از طريق پايگاه شخصی‌ام به نشانی‌ http://ryra.blogfa.com اقدام كرد.
پايان پيام